Sự cố ngừng hoạt động kéo dài 15 giờ của Amazon Web Services (AWS) vào đầu tuần này đã làm gián đoạn hàng ngàn dịch vụ trực tuyến trên khắp thế giới, cho thấy rõ sự phụ thuộc sâu sắc của chúng ta vào một số ít nhà cung cấp điện toán đám mây lớn và những rủi ro tiềm tàng từ một điểm lỗi duy nhất.
Vào thứ Hai vừa qua, một sự cố ngừng hoạt động tại Amazon Web Services (AWS) đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các ứng dụng và trang web trên toàn cầu, làm gián đoạn hơn 2.000 công ty và khiến hàng triệu người dùng không thể truy cập các dịch vụ phổ biến như Snapchat, Roblox, Signal, Duolingo, và thậm chí cả một số hoạt động của chính Amazon. Việc mất đi hạ tầng công nghệ thiết yếu trong cuộc sống vốn dĩ phụ thuộc vào công nghệ đã dẫn đến việc nhiều nhân viên phải nghỉ làm và các kỳ thi bị hoãn lại. Sự cố này, kéo dài tới 15 giờ, đã nhấn mạnh mức độ mà đời sống kỹ thuật số của chúng ta phụ thuộc vào một số ít nhà cung cấp đám mây, cũng như sự mong manh của nhiều hệ thống hàng ngày trước một lỗi duy nhất.
Nếu dữ liệu được ví như dầu mỏ mới, thì điện toán đám mây chính là đường ống dẫn, nhà máy lọc dầu, đội tàu chở dầu, và ngày càng trở thành cả trạm bơm. Ba ông lớn trong ngành – AWS, Microsoft Azure và Google Cloud – hiện chiếm tới 60% thị phần điện toán đám mây toàn cầu. Họ sở hữu các mạng lưới và cáp quang truyền dữ liệu khắp thế giới. Các nền tảng của họ không chỉ biến dữ liệu thành thông tin hữu ích mà còn làm điều đó bằng các công cụ độc quyền, khiến việc chuyển đổi nhà cung cấp trở nên tốn kém và phức tạp. Hơn nữa, thông qua Amazon Alexa, Google Workspace và Microsoft 365, họ còn định hình cách con người tương tác với dữ liệu và dịch vụ.
Thật dễ quên rằng tất cả quá trình xử lý thông tin đều diễn ra trong các tòa nhà chứa đầy máy chủ được kết nối với internet qua cáp quang. Khu vực đám mây lớn nhất và quan trọng nhất của Amazon, được biết đến là US-EAST-1, nằm ở phía bắc Virginia và là nơi xử lý tới 70% lưu lượng internet toàn cầu. Vai trò của Virginia trong lưu lượng truy cập web có thể ví như eo biển Hormuz đối với các tàu chở dầu – một điểm thắt cổ chai hẹp mà qua đó dòng thương mại quan trọng chảy qua. Nơi đây không chỉ dễ bị tổn thương trước lỗi kỹ thuật mà còn trước các cuộc tấn công mạng, phá hoại địa chính trị và khủng bố. Đây đã là sự cố ngừng hoạt động lớn thứ ba của cụm máy chủ này trong vòng năm năm, mỗi lần đều dẫn đến sự "tan chảy" của internet.
Trong một bài viết cho Đại học College London, Francesca Bria, Paul Timmers và Fausto Gernone đã cảnh báo rằng điện toán đám mây là lưới điện của nền kinh tế thế kỷ 21. Các dịch vụ công, đổi mới công nghiệp và tham vọng AI của Châu Âu ngày càng được xây dựng trên một xương sống kỹ thuật số mà khu vực này không sở hữu, không điều chỉnh hoặc thậm chí không hiểu đầy đủ. Về mặt đó, sự cố ngừng hoạt động tuần này không chỉ là một trục trặc kỹ thuật đơn thuần mà là một lời cảnh báo.
Các tác giả khuyến nghị tăng cường cơ sở hạ tầng đám mây có chủ quyền, đa dạng hóa chuỗi cung ứng phần cứng và phát triển các tiêu chuẩn mã nguồn mở. Khó có thể lập luận rằng Châu Âu và Vương quốc Anh nên làm khác: tiếp tục theo hướng hiện tại có nguy cơ biến lục địa này thành một thuộc địa trong đế chế kỹ thuật số của Mỹ – hoặc Trung Quốc. Nhiều quốc gia đã bắt đầu hành động. Ấn Độ và Brazil đang ưu tiên phát triển các hệ thống kỹ thuật số công cộng để giảm sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp đám mây nước ngoài. Đức và Pháp đã thúc đẩy Gaia-X, một khuôn khổ Châu Âu cho các dịch vụ đám mây an toàn. Chuỗi siêu thị Lidl thậm chí đang tự xây dựng công nghệ đám mây của riêng mình. Điều đáng lo ngại là Anh hiện không có một chiến lược đám mây mạch lạc, khiến các hệ thống của nước này bị thống trị bởi AWS và Microsoft.
Trong một cuộc tranh luận do UCL tổ chức vào mùa hè này, Mike Bracken, người từng điều hành Dịch vụ Kỹ thuật số Chính phủ Vương quốc Anh, đã phản đối quan điểm quyền sở hữu là một vấn đề. Ông lập luận rằng bằng cách áp dụng các tiêu chuẩn mở, Anh có thể hưởng mọi lợi thế của điện toán đám mây mà không cần phải phát minh lại bánh xe. Tuy nhiên, điều này có nguy cơ đánh giá thấp các lỗ hổng chiến lược phát sinh từ việc trở nên phụ thuộc vào các gã khổng lồ đám mây tư nhân, thuộc sở hữu nước ngoài. Chủ quyền không chỉ là quyền lựa chọn chính sách. Đó là quyền lực để thực hiện chính sách mà không cần xin phép. Khả năng phục hồi thực sự có nghĩa là không dựa vào các máy chủ nước ngoài để giữ cho hành khách bay, bệnh viện NHS hoạt động, ứng dụng ngân hàng làm việc – và các dịch vụ chính phủ trực tuyến.
Nhận xét
Đăng nhận xét